Wie in oktober op een koude avond buiten tennist, merkt het meteen: de bal voelt zwaar, stuit laag en vliegt minder ver. Dat komt door twee dingen tegelijk. Bij 10 graden daalt de gasdruk in een gasgevulde bal, en het rubber van de bal wordt stugger. Samen zorgen ze ervoor dat de bal minder energie teruggeeft bij het stuiten en bij het raken. Je kunt daar met een paar simpele aanpassingen goed op inspelen.
Wat er in de bal gebeurt bij kou
Een gewone wedstrijdbal is gevuld met gas onder lichte overdruk. Hoe kouder het is, hoe lager die druk wordt. Een zachtere bal vervormt meer bij de stuit en veert minder snel terug. Tegelijk verliest het rubber een deel van zijn elasticiteit. Het resultaat is een bal die trager van de baan komt en lager blijft.
Ter vergelijking: de ITF test ballen bij ongeveer 20 graden. Een goedgekeurde bal die van 254 centimeter hoogte op een harde ondergrond valt, moet dan tussen de 135 en 147 centimeter terugstuiten. Bij 10 graden haalt dezelfde bal die waarde vaak niet meer. Op gravel, dat in de herfst ook nog vochtig en zwaar is, merk je dat extra.
Zo houd je je ballen warmer
De eenvoudigste oplossing is de ballen niet koud te laten worden voordat je begint. Laat ze niet in de auto of het ballenrek liggen, maar neem ze mee in je tas in de kleedkamer. Open een nieuw blik pas vlak voor het inslaan: verse ballen hebben de meeste druk en compenseren een deel van het verlies. Tussen de punten door kun je de ballen die je niet gebruikt in je zak houden, zodat ze iets van je lichaamswarmte meekrijgen.
Speel je een hele winter buiten, dan zijn drukloze ballen een optie. Die halen hun stuit uit een dikkere rubberwand in plaats van uit gasdruk en zijn daardoor minder gevoelig voor temperatuur. Ze voelen wel harder aan en vragen wat gewenning.
Je spel en materiaal aanpassen
Snaarspanning iets lager
Veel spelers zetten hun spanning in de koude maanden 1 tot 2 kilo lager. Een lagere spanning geeft meer trampolinewerking en dus meer diepte, zodat je niet harder hoeft te zwaaien om de bal achterin de baan te krijgen. Ook de snaren zelf worden in de kou stugger, dus dat verschil voel je extra.
Anders slaan
Omdat de bal lager stuit, moet je dieper door de knieën en eerder op de bal zijn. Speel wat meer vlakke ballen en minder zware topspin, want topspin laat de bal in de kou nog sneller wegvallen. Een slice werkt juist goed: die blijft laag en is voor je tegenstander lastig op te pakken.
Langer inspelen
Je spieren, pezen en gewrichten hebben bij lage temperaturen meer tijd nodig. Trek niet meteen hard aan de bal, maar neem tien minuten voor een rustige warming-up met kleine sprintjes en schouderrotaties. Houd een laagje extra aan tot je warm bent en trek dat pas uit als je goed op gang bent.
Wanneer naar binnen?
Onder de 5 graden wordt buiten tennissen voor de meeste recreanten weinig plezierig en neemt ook het blessurerisico toe. Veel verenigingen sluiten de gravelbanen in de loop van oktober of november en schakelen over op allweatherbanen of een hal. Heb je nog de keuze, speel dan liever 's middags dan 's avonds: een paar graden verschil maakt voor de stuit van je bal meer uit dan je zou denken.
